Chỉ cần một phát ngôn thiếu suy nghĩ, một hành động sai lầm hay thậm chí một khoảnh khắc mất kiểm soát, một người có thể ngay lập tức trở thành mục tiêu của hàng ngàn lời công kích trên mạng xã hội. Điều đáng nói là thay vì cho người khác cơ hội thay đổi, xã hội dường như ngày càng chuộng việc lên án, khiến văn hoá “ném đá” trở thành một xu hướng phổ biến. Vì sao người ta thích chỉ trích hơn là tha thứ?
>> 4 Thói Quen Nguy Hiểm Âm Thầm Huỷ Hoại Tương Lai Bạn
Thích cảm giác “quyền lực” khi được chỉ trích, phán xét
Một trong những lý do khiến con người thích chỉ trích hơn tha thứ là vì việc lên án người khác khiến họ cảm thấy mình đang đứng ở vị trí đúng đắn hơn. Khi nhìn thấy ai đó mắc lỗi, nhiều người lập tức phản ứng mạnh mẽ như một cách để khẳng định đạo đức của bản thân. Họ tin rằng việc công khai phê phán sẽ giúp mình trở thành “người tốt”, dù đôi khi họ không thực sự hiểu toàn bộ câu chuyện.
Mạng xã hội càng khiến điều này trở nên cực đoan hơn. Chỉ cần để lại một bình luận gay gắt hoặc chia sẻ quan điểm chỉ trích, người ta có thể nhận được hàng trăm lượt thích và đồng tình. Dần dần, sự phẫn nộ trở thành một loại “nội dung giải trí”, nơi người ta tham gia chỉ để hoà vào đám đông hơn là thật sự muốn góp ý. Trong môi trường đó, sự tha thứ lại bị xem là yếu đuối hoặc “bênh vực cái sai”.
Đồng cảm với sai lầm của mình, nhưng khắt khe với người khác
Một điều khá mâu thuẫn là ai cũng từng mắc sai lầm, nhưng rất ít người đủ bao dung khi người khác mắc lỗi. Chúng ta thường có xu hướng tự giải thích cho lỗi lầm của mình bằng hoàn cảnh, áp lực hoặc cảm xúc nhất thời. Tuy nhiên, với người khác, nhiều người lại chỉ nhìn vào kết quả và nhanh chóng đưa ra phán xét.
Một phần nguyên nhân là vì Internet khiến mọi thứ trở nên thiếu cảm xúc hơn. Khi chỉ nhìn thấy một đoạn video ngắn hoặc một bài đăng bị cắt ghép, người ta rất dễ quên rằng phía sau màn hình vẫn là một con người thật với áp lực, cảm xúc và cả sự tổn thương. Việc chỉ trích qua bàn phím trở nên quá dễ dàng vì người ta không phải đối diện trực tiếp với hậu quả của lời nói mình tạo ra. Đáng buồn hơn, có những trường hợp một sai lầm nhỏ bị biến thành “bản án” kéo dài rất lâu. Dù người mắc lỗi đã xin lỗi hoặc thay đổi, họ vẫn tiếp tục bị nhắc lại quá khứ và công kích. Điều đó khiến nhiều người sống trong nỗi sợ bị đánh giá, không dám thể hiện bản thân hoặc thử những điều mới vì sợ mắc sai lầm.
>> Mỏ Hỗn Trên Mạng Xã Hội Tiềm Ẩn Những Rủi Ro Gì?
Tha thứ không có nghĩa là đồng ý với cái sai
Tha thứ không đồng nghĩa với việc bỏ qua mọi lỗi lầm hay chấp nhận hành vi sai trái. Một xã hội vẫn cần sự góp ý và phê bình để con người tốt hơn. Tuy nhiên, góp ý khác với việc cố tình huỷ hoại một người chỉ vì họ từng mắc lỗi. Tha thứ là cho người khác cơ hội sửa sai, còn chỉ trích quá mức thường chỉ khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn. Có lẽ điều xã hội hiện nay thiếu không phải là những người dám lên án, mà là những người đủ bình tĩnh để lắng nghe và đủ bao dung để tin rằng con người có thể thay đổi. Ai rồi cũng sẽ có lúc sai lầm. Và vào thời điểm đó, điều chúng ta cần nhất có lẽ không phải là hàng nghìn lời kết tội, mà là một cơ hội để trưởng thành hơn sau vấp ngã.
Bài viết này đã giải đáp rằng vì sao người ta thích chỉ trích hơn là tha thứ? Hy vọng rằng với góc nhìn này, chúng ta sẽ bình tĩnh, khách quan và có những phát ngôn và thái độ phù hợp hơn trước những sai lầm của người khác.
—